Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü tanımlar. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi gerektirir; çoğu zaman bir saati aşar. Küba punch 48 ile punch 8-9-8 puro gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini mümkün kılar ve böylece ısı daha dengeli kalır. Başlamadan önce bir saatlik boş vakit bulmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy uygun düşmez; sakin bir akşam isteyen kişiye ise göre olur. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta yavaş gitmek tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri yakalamanızı sağlar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin karşılığını verir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra oturmasını ve ortadaki derin bölümün belirmesini beklemek de mümkün olur.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını yakalar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha geniş durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı serinletir. Uzun akşamlık double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke puro ise aynı kalınlık düşüncesini ayrı bir yoldan sergiler. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun düştüğü açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha belirgin izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın bilinen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz bırakır, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı yorumlama fırsatı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını hesaba katmak şarttır. Seksen dakikayı bulabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden kesilirse keyfi kaçar. Mantua ellilik kutu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti hak eder. Küba short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu anlatır ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü tercih etmek akla yatkın bir düzendir. Telefonu kapatmak ve ortamı baştan hazırlamak da fark yaratır. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak önceden masaya konmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için sakin bir elle oturmak yeterlidir. Uzun içimde telaşa kapılmamak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda yaşanır.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok ağır bir gövdeye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile değişir. Koyu harmanlı signature gigante bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte zahmetsizce barındırır. Punch super selection ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark tek bakışta anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini ne kadar etkilediğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha ılımlı gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye dağılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini yönlendirir. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak keşfedilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey çıkmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı denemek pratik bir yöntemdir. Blackbird robusto sampler altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma imkanı verir. Farklı örtülü cao sampler ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati biraz zorlar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından kısa bir not yazmak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat belirginleşti diye düşünmek yeterlidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini gösterir. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de ortaya koyar. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama değeceğine karar vermek çok daha netleşir, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut karşılaştırma olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Altmış Halka Çapı ve Gigante Uzunluk
Altmış çaplı newman paketi kalın halkalı boylara giriş için sade bir seçki oluşturur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına izin verir. Macanudo red gigante ise uzun gigante kalıbını güçlü bir harmanla birleştirir. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro sakin ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma dönüştürür. Bunun yansıması olarak duman serin kalır, damakta daha yumuşak bir his yaratır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı tam kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek düzeltmek çoğu zaman yeterlidir. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha geniş eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı öğrenen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha dengeli olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi pürüzsüz olmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku sızmasını azaltır. Metal kutulu undercrown gibi küçük bir boy çabuk ısınır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Nikaragua puro vegafina gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha dikkatli yaklaşmayı ister. Dumanı acele çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı bozar. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman rahat eder. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden ateşlemek olağandır. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha temiz kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat korur, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar düzenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi sıklıkta çekildiğine dayanır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir başlangıçtır.
Nem ve Saklama Üzerine Notlar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda hızla çatlar; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için önerilen aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur ile sedirli quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir arşiv kurmak isteyenler için anlam taşır. Kutuyu gereksiz yere açmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici eklerken damıtık su kullanmak doğrudur. Yeni gelen purolara bir hafta ortama alışma zamanı tanımak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı sıkıştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak işe yarar. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe ayırmak iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede zahmeti azaltır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da imkan tanır.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında kendini gösterir. Onluk belicoso royal kutusu dumanı dar bir noktada yoğunlaştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha belirgin hissedilir. Quai d'orsay capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle sınanabilir ve farkı ortaya çıkarır. Düz uç kesimi kolaylaştırır, sivri uç ise dikkat gerektirir. Uçtan gereğinden fazla kesmek çekişi hafifletir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye açılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta farklı farklı algılanmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya kalır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de etkisi büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi gözleminde sınamak en doğru yöntemdir.
Uzun Bir Akşamda Puroya Eşlik Edenler
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da önemlidir. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin ilk tercihidir; su ya da soda ise damağı temizler. Clemenceau puro kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Coronas puro ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere yaklaşır. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre ara vermek tercih edilir. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman birikir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro hızlı geçer, yalnız içildiğinde ise daha yavaş tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da akşamı güzelleştirir, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak akşamı zenginleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.